Exotische waterplanten
Exotische waterplanten komen sinds circa 2000 steeds meer voor in sloten en vaarten. Door de sterke, woekerende groei belemmeren ze de doorstroming van de watergangen. Bovendien ontstaat er door zijn aanwezigheid zuurstofgebrek in het water en worden andere planten verdrongen. Hierdoor vormen ze een bedreiging voor het overige waterleven.
Om welke soorten gaat het?
Grote waternavel
De Grote Waternavel is een invasieve soort. De bladen lijken min of meer rond, met één insnijding tot aan de steel. De diameter van het blad is 4 tot 10 centimeter. De bladrand is licht gekarteld en het blad heeft vijf hoofd-lobben. De bladsteel zit in het midden, net als bij een paraplu. De bladeren kunnen zo'n 10 tot 30 centimeter boven het water uitsteken. De plant groeit vanuit de oeverlijn en vormt grote dekens. De planten beginnen vanaf mei te groeien. Vanaf dan drijven de eerste bladeren op het water. De sterkste groei vindt plaats in juli en augustus. De groei kan doorgaan tot oktober.

Waterteunisbloem
Het blad van de waterteunisbloem kan nogal verschillen. De blaadjes van de jonge planten liggen nog plat op het water en zijn min of meer rond. De nerven zijn duidelijk zichtbaar. Als de planten verder groeien en bloemstengels gaan vormen, wordt het blad meer langwerpig. Aan deze stengels komen ook de gele bloemen. Dan valt de plant zeker op! De stengeltjes kunnen een beetje roodachtig bruin zijn.

Voorlichting
We geven voorlichting aan bewoners en andere belanghebbenden, zoals LTO en tuincentra. De handel in en het bezit van de grote waternavel is verboden.
Uitwisselen van ervaringen
Om in de toekomst nog beter tegen de grote waternavel te kunnen optreden, wisselen we met andere ervaringsdeskundigen onze ervaringen met (alternatieve) bestrijdingsmiddelen uit.
Waar komen exotische waterplanten vandaan?
De herkomst van de exotische waterplanten is veelal Midden en Zuid-Amerika, Zuidoost-Azië en Afrika. De planten worden geïmporteerd als vijver- en aquariumplant. De verspreiding kan plaats vinden als vijver- of aquariumeigenaren hun overschot aan planten dumpen in de sloten en vaarten. Door het voedselrijke water in Nederland groeien de planten enorm.
Als deze soorten in onze sloten en of plassen komen. Vinden ze vaak een ideale groeiplaats. Zo ideaal dat ze onze eigensoorten verdringen en verstikken. Soms bij hoge water temperaturen, groeien ze extreem snel en vormen ze een deken op het water. Deze deken laat geen zuurstof door in het water en alle planten en dieren sterven door zuurstofloosheid.
Exotische waterplanten gezien?
Veelgestelde vragen
Algemeen
Het gaat om de grote waternavel en de waterteunisbloem.
De herkomst van de exotische waterplanten is veelal Midden en Zuid-Amerika, Zuidoost-Azië en Afrika. De planten worden geïmporteerd als vijver- en aquariumplant. De verspreiding kan plaats vinden als vijver- of aquariumeigenaren hun overschot aan planten dumpen in de sloten en vaarten.
Ja, je mag zelf exoten verwijderen. De beste methode is nog steeds handmatig met een hark. Ieder afgebroken stukje exotische plant kan weer uitgroeien tot een nieuwe plant. Het is dus van belang zo schoon mogelijk te werken. Blijven er plantenresten achter, dan gedragen deze zich als ‘stekjes’. Ze drijven af en nestelen zich op andere plaatsen waar de plant verder kan woekeren.
Ja, dat mag. Dit geldt voor de grote waternavel en de waterteunisbloem. Houd er dan wel rekening mee dat je een minimale afstand van 1 meter tot het water aanhoudt. Als de stekken/planten te dicht bij het water neergelegd worden schieten ze wortel en gaan weer groeien. Zorg ervoor dat ze op een droge plek komen, is de grond te vochtig dan groeien ze ook verder.
Als jouw tuin aan het water grenst en het gaat om kleine hoeveelheden, dan kan het mee met het groenafval. Ben je eigenaar van landbouwgrond, grasland en/of tuinder en gaat het over grotere hoeveelheden, dan is het advies om de resten op de kant neer te leggen op minimaal 1 meter uit de kant.
Bij grote hoeveelheden is machinaal werken de enige optie. Schoon werken en voorkomen van verspreiding door stekken is een voorwaarde. Plaats eventueel een drijfbalk om verspreiding te voorkomen. We adviseren het machinaal bewerkte stuk sloot na enkele dagen handmatig na te schonen.
Het verwijderen van exoten is een grote en stevige klus. Er is een explosieve groei en ondanks extra inzet van mensen en middelen is het voor ons onmogelijk om alles zelf te kunnen verwijderen. Daarom vragen wij de hulp van inwoners/aangelanden. Overleg eventueel met de gebiedscoördinator of de watersysteembeheerder hoe de exoten het beste verwijderd kunnen worden. Het is ook mogelijk om een melding te maken via het klantcontactteam van Rijnland of het meldingenformulier op de website.
Gewone waterplanten vallen onder het reguliere onderhoud en daar zijn de perceeleigenaren zelf verantwoordelijk voor, zoals in de legger beschreven staat. Wij vragen jouw hulp om bij het regulier onderhoud de exoten te verwijderen die deels tussen de waterplanten zitten.
Een melding maak je via het meldingsformulier op Exotische waterplanten - Hoogheemraadschap van Rijnland.
Grote waternavel
Als we de grote waternavel niet verwijderen is een dichtgegroeide watergang het gevolg. De doorstroming in de sloot/watergang wordt dan belemmerd en het overig leven verdwijnt uit de sloot.