Bestuur
De termen dijkgraaf, hoogheemraden en hoofdingelanden zijn al eeuwen oud. De functieomschrijvingen daarentegen zijn wel veranderd. Dit blijkt uit de oudste stukken uit het Rijnlandse archief. In 1255 stonden de hoogheemraden van Rijnland nog bekend als de heemraden van de Spaarndam, terwijl de functie van dijkgraaf nog niet bestond. Pas dertig jaar later werd de baljuw van Rijnland, een vertegenwoordiger van de Hollandse graven, aangesteld om samen met de heemraden waterstaatswerken te controleren (ook wel schouwen genoemd) en rechtspraak te voeren.
Afbeelding: bestuur met enkele hoge ambtenaren in de Blauwe Zaal (1896; FOTO-001076).
Wanneer iemand een dijk niet goed onderhield of – om een extreem voorbeeld te noemen – een sluiswachter neerstak, werd deze persoon door de dijkgraaf voor het gerecht gedaagd. De hoogheemraden spraken dan een vonnis uit. In de 16de eeuw werd een college van hoofdingelanden of grootgrondbezitters aan het Rijnlandse bestuur toegevoegd. Zij hielden de controle over de financiën.
Sinds de 19de eeuw vervullen de bestuursleden andere rollen. Het voeren van rechtspraak kwam te vervallen. Sindsdien treedt de dijkgraaf op als voorzitter van het algemeen en dagelijks bestuur. De hoogheemraden nemen zitting in het dagelijks bestuur en kennen een vergelijkbare functie als de wethouders van een gemeente. In het algemeen bestuur of de verenigde vergadering zijn de hoofdingelanden opgenomen. De VV stelt het beleid van het waterschap vast en controleert of het dagelijks bestuur dat beleid goed uitvoert.
Afbeelding links: het college van D&H in de hal van het gemeenlandshuis (1978; FOTO-000644).
Afbeelding header: het bestuur anno 2024.
