Dijkleger of dijkbewaking
Wanneer er een kritieke toestand ontstaat door hoge waterstanden of storm, gaan bij het hoogheemraadschap de alarmbellen rinkelen. In het verleden werd in zulke gevallen het dijkleger opgetrommeld. Dit was onder andere het geval in Spaarndam en Gouda. Vooral langs de Spaarndammerdijk, de zwakste schakel in de zeewering, moest het hoogheemraadschap kunnen beschikken over de permanente aanwezigheid van materialen en werklieden die onmiddellijk ter plaatse waren als de zeearm, het IJ, bij stormweer hoog opliep.
Aan het gemeenlandshuis van Spaarndam werd een luidklokje gehangen. Bij het luiden van dit klokje werden alle mannen in Spaarndam opgetrommeld om de dijk, twee aan twee over een strekking van 500 meter, te bewaken. Zo nodig werd de dijk met schoppen en zandzakken verstevigd, om zo een dijkdoorbraak te voorkomen. Op de dijk zijn nog hardstenen paaltjes terug te vinden, waarlangs het dijkleger was opgesteld. Sinds de gedeeltelijke droogmaking van het IJ en het graven van het Noordzeekanaal is het klokje niet meer geluid.
Afbeelding: het gemeenlandshuis van Spaarndam, waarop het luidklokje te zien is (1927; afkomstig van de Rijksdienst van Cultureel Erfgoed).
Net zoals in het verleden worden de inliggende dijken en kades tijdens de jaarlijkse schouw geïnspecteerd door medewerkers van Rijnland. In bijzondere gevallen, bij storm, hoge rivierstanden of grote hoeveelheden regenval, worden de dijkwachters gemobiliseerd om de waterkeringen permanent te observeren. Men gaat op zoek naar zwakke plekken en beschadigingen in de waterkeringen. Sinds enkele jaren wordt de dijkbewaking ook ingeschakeld bij perioden van droogte, wanneer er scheuren in het dijklichaam kunnen ontstaan. Daarbij wordt gebruik gemaakt van nieuwe technieken, zoals de inzet van drones of infraroodscanners.
Afbeelding: het plaatsen van zandzakken langs de Westeinderplassen.
Afbeelding headerfoto: de huidige dijkbewaking door Rijnland.