Landmeters, (hoofd-)opzichters en ingenieurs

Om het waterbeheer goed uit te kunnen voeren nam het waterschap verschillende functionarissen in dienst. Zoals landmeters, opzichters, toezieners en ingenieurs die nauwkeurig de staat van de Rijnlandse boezem en waterstaatswerken in de gaten hielden en verslag deden aan het bestuur. Deze gegevens waren soms letterlijk van levensbelang. Deze vaklieden konden middels een verslag aantonen dat een sluis aan onderhoud toe was. Door het vervaardigen van een kaart gaven zij het bestuur inzicht in de (landschappelijke) situatie. Zij werkten hun adviezen uit tot rapporten en hielden waar nodig de uit te voeren werkzaamheden in de gaten.

Afbeelding: personeel van Rijnland op de binnenplaats van het gemeenlandshuis ter gelegenheid van het eervol ontslag van opzichter A.J. Mulder (1919; FOTO-001065).

Daarnaast werd andere informatie, waaronder waterstanden en bemalingsgegevens, uitvoerig bijgehouden. Vanaf 1733 werden eerst in Spaarndam en vervolgens in Halfweg door de opzichters weermetingen gedaan. Eigenlijk waren zij de voorlopers van het KNMI, dat pas in 1845 werd opgericht. Deze Zwanenburg metingen, vernoemd naar het oude gemeenlandshuis te Halfweg, vormden een eerste nauwkeurige reeks, die vandaag de dag nog steeds gebruikt wordt bij het doen van klimatologisch onderzoek.

Afbeelding: benoeming van een secretaris, hoofdopzichter en rentmeester van Rijnland (1858; BKM-0165).

Nog altijd wordt het beleid van het hoogheemraadschap beïnvloedt door gegevens die uitgebreid en nauwkeurig worden vastgelegd. Hoewel dat vroeger met de hand gebeurde, door de metingen te noteren in rapporten en registers, wordt dat nu (onder andere) met de computer gedaan. Het team Monitoring en Kerngegevensbeheer verzamelt gegevens over de waterkwaliteit, de waterhoeveelheid en de waterbodemkwaliteit. Ook weersverwachtingen worden nauwkeurig in de gaten gehouden. Wanneer kans is op hevige regenval, worden er meteen stappen ondernomen. Dan worden bijvoorbeeld sluizen opengezet of de draaiuren van een gemaal aangepast.

Afbeelding: het hijsen van de ’s Molenaarsbrug op een zolderschuit, met opzichter en ingenieur van Rijnland (1917; FOTO-001595).