Omgeving van het water
Waterkwaliteit is niet alleen erg belangrijk voor ons als mens, maar ook voor dieren, planten en eigenlijk de gehele biodiversiteit. Om de waterkwaliteit in de gaten te houden, hebben we te maken met acht ecologische sleutelfactoren. Dit zijn onderdelen die aangeven hoe het de kwaliteit van het water is gesteld. De sleutelfactoren verspreiding, verwijdering, toxiciteit en organische belasting lichten we hieronder toe.
Bij al deze factoren speelt de omgeving een belangrijke rol. Zo gaat het bij verwijdering letterlijk over het verwijderen van planten en dieren. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens het maaien van de kant of het baggeren van het water. Bij toxiciteit gaat het over giftige stoffen in het water en bij organische belasting over bladeren, maar ook over brood voor eendjes en hondenpoep die in de sloot terecht komt.
Soms zorgt een gemaal of een sluis ervoor dat de waterkwaliteit afneemt. Door een gemaal of een sluis kunnen vissen en andere dieren of planten zich moeilijker verplaatsen tussen wateren. Ze houden de verspreiding dus tegen. Daarom zet Rijnland zich in voor bijvoorbeeld vispassages.
Schadelijke stoffen
De meest duidelijke invloeden van buitenaf zijn de giftige stoffen en de organische belasting. Als je in aanraking komt met schadelijke, giftige stoffen, kan dat vervelende gevolgen hebben voor jou als mens. Dit geldt ook voor de planten en dieren die in en van het water leven. Het is daarom belangrijk om te zorgen dat het water vrij is van deze stoffen.
Maar hoe komen schadelijke stoffen in het water? Dit gebeurt op verschillende manieren, bewust en onbewust. Een grote bron aan giftige stoffen in het water is de ontlasting van zowel mens als dier. Hierin kunnen restanten in zitten van medicijnen. Deze medicijnresten zijn lastig te filteren in de zuiveringsinstallaties, waardoor ze in het water blijven na het zuiveringsproces. In totaal zitten er zo’n 100.000 stoffen in het water. Het is daarom belangrijk om te blijven monitoren wat de staat van het water is en welke stoffen aanwezig zijn.
Minder zuurstof
Naast ontlasting van dieren zorgen ook dode dieren, bladeren en takken dat de kwaliteit van het water niet goed is. Dode dieren, planten en bomen verteren in het water en hebben daarvoor zuurstof nodig. Dit zorgt ervoor dat er minder zuurstof overblijft voor levende waterdieren en -planten En zuurstof is natuurlijk nodig om leven mogelijk te maken, ook onderwater.
Maaien en baggeren
Toch kunnen planten en dieren uit een gebied verdwijnen, ook als er voldoende zuurstof is. Door het water te baggeren- en waterplanten te maaien, kunnen planten en dieren in de knel komen. Baggeren en maaien is als onderhoud nodig, maar het kan ook zorgen dat dieren en planten uit hun omgeving verwijderd worden. Natuurlijk probeert Rijnland dit zoveel mogelijk te beperken, maar helemaal voorkomen is lastig..
Ontbrekende schakel
Maar wat is het gevolg van giftige stoffen in het water, het baggeren van water of vissen die een sluis niet kunnen passeren? De biodiversiteit neemt af. Dieren en planten hebben elkaar nodig om te kunnen (over)leven. Ieder organisme is een deel van de schakel die zorgt dat dieren en planten in een bepaald gebied leven. Eén ontbrekende schakel kan de natuur nog wel opvangen, maar de natuur raakt uit balans als er te veel schakels missen.