Landbouw en waterkwaliteit
Binnen het programma Landbouw werkt Rijnland samen met partners uit de agrarische sector aan het verminderen van landbouwemissies en het verbeteren van de waterkwaliteit. Rijnland adviseert en controleert bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen nabij oppervlaktewater. Daarnaast adviseren we over het beheer, onderhoud en de inrichting van het watersysteem door de agrarische sector.
Voorkomen van emissies
Te hoge concentraties gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten (meststoffen) in het oppervlaktewater tasten de waterkwaliteit ernstig aan. Met negatieve gevolgen voor de ecologie. Daarom adviseren en ondersteunen we agrariërs actief bij het verantwoordelijk gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
We informeren hen over regelgeving, maatregelen om emissies te voorkomen en effecten op de waterkwaliteit. Dat doen we via het Landbouwportaal Rijnland en door in diverse projecten samen te werken met de landbouw om emissies te voorkomen. Bijvoorbeeld:
- Onderzoeksprojecten bollensector: verbetering van de waterkwaliteit in de Duin- en Bollenstreek.
- Samenwerkingsproject boomteeltsector in Greenport Boskoop: Integraal Waterplan 2023-2028.
- Onderzoeksproject veenweide in de Vlietpolder bij Hoogmade.
- Bewustwording door zelf meten aan waterkwaliteit.
- 120 agrarische bedrijven doen mee aan ecologisch sloot en waterbeheer via de blauwe diensten uitgevoerd door gebiedscollectieven.
Landbouwportaal Rijnland
Vraag via het portaal gratis een coach aan voor advies over maatregelen en subsidies. Maatwerk en gewoon op uw eigen erf.
Sectorgerichte aanpak
Binnen het werkgebied van Rijnland onderscheiden we vijf sectoren: bollenteelt, boomteelt, veenweide, glastuinbouw en akkerbouw. Iedere sector kent zijn eigen uitdagingen en kansen voor waterkwaliteitsverbetering. Daarom maken we per sector een aanpak op maat.
In gebieden zoals de Haarlemmermeer onderzoeken we hoe peilaanpassing kan bijdragen aan het oplossen van nutriëntenproblemen. De regio kampt met hoge stikstofgehalten in het water, deels door kwelwater.
Projecten naar het verminderen van de emissies van het gewasbeschermingsmiddel pendimethalin en fosfaat helpen om op de juiste plekken de goede maatregelen te treffen om de emissies te verminderen of te voorkomen. Ook innovaties zoals ijzerzandtechnieken tegen fosfaatuitspoeling helpen hierbij.
In Greenport Boskoop wordt aan de hand van het ‘Integraal Waterplan 2023-2028' samengewerkt aan het verbeteren van de waterkwaliteit en waterkwantiteit in het gebied. Onder dit plan worden diverse projecten uitgevoerd. Zo is het project 'Kraggen en Tillen’ officieel van start gegaan in het voorjaar van 2024. Hierin wordt onderzocht op welke manier oevervegetatie in het Boskoopse gebied kan bijdragen aan het verbeteren van waterkwaliteit en biodiversiteit.
Met het project ‘(w)Aardewerk’ wordt onderzocht hoe nutriëntenkringlopen gesloten kunnen worden binnen de sector. Daarnaast zal participatieve monitoring worden ingezet om bewustwording rondom waterkwaliteit te vergroten.
Sinds 1 januari 2018 geldt de zuiveringsplicht voor glastuinders. Samen met Glastuinbouw Nederland werken we aan het verminderen van fosfor, stikstof en gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater. De pilot ‘Gebiedsgericht toezicht en meten’ onderzocht infrastructuur en emissieroutes.
In samenwerking met melkveehouders richten we ons op de aanpak van nutriëntenproblematiek en het verbeteren van maai- en baggeronderhoud. Projecten zoals ‘Studieclubs Bewust Boeren Gouwe Wiericke’ en ‘Vermindering landbouwemissies Rijn & Gouwe-Wiericke’ dragen bij aan duurzame landbouwpraktijken. Een recent samen door melkveehouders opgesteld gebiedsplan geeft inhoud aan de waterkwaliteitsdoelen, het ecologisch inrichten en beheren van oevers en sloten.
Blauwe Diensten
Waterbeheerdiensten, uitgevoerd in samenwerking met gebiedscollectieven, dragen bij aan waterkwaliteit en ecologie in poldersloten. Voorbeelden zijn ecologisch baggeren, ecologisch schonen van slootkanten en aanleg van bloemrijke akkerranden. De komende jaren werken we ook verder aan de concretisering van klimaatbeheerdiensten.
Controle op normoverschrijdingen
Rijnland monitort en controleert normoverschrijdingen van middelen in het oppervlaktewater. We zien erop toe dat gewasbeschermingsmiddelen volgens de wettelijke voorschriften worden toegepast. Bijvoorbeeld of de juiste teelt- en spuitvrije zones worden gehanteerd.