Vragen en antwoorden baggeren sloot aan mijn grond

Bagger is een laag modder of slib op de bodem van sloten, vaarten en kanalen. Bladeren waaien in het water en waterplanten sterven. Daardoor ontstaat deze laag. Bagger ontstaat op een natuurlijke manier en deze laag blijft groeien.

Als er te veel bagger op de bodem ligt, wordt het water ondiep. Dan stroomt het water niet goed door en kan het niet goed weg, bijvoorbeeld bij veel regen. Het water wordt dan onhelder en er zit soms te weinig zuurstof in het water. Dat is slecht voor planten en dieren. Door regelmatig te baggeren houden we de sloten op de juiste diepte. Daardoor stroomt het water goed door en blijft het schoon en gezond.

Steeds vaker krijgen we te maken met weersextremen, zoals hevige regen, droogte en hoge temperaturen. Daardoor neemt de druk op het watersysteem toe. Als een sloot te ondiep is, stroomt water langzamer weg. Bij veel regen in korte tijd kan dit zorgen voor lokale wateroverlast. Dieper water warmt minder snel op, laat minder voedingsstoffen los uit de bodem en houdt meer zuurstof vast. Dit is beter voor dieren en planten in het water. Juist daarom is het nu belangrijk om te baggeren. Door eens per vijf tot tien jaar te baggeren zorg je voor een gezond en goed werkend watersysteem.

Rijnland onderhoudt de hoofdwatergangen (primair water). Ligt er een kleine sloot of watergang (overig water) aan jouw grond (of grond die je huurt of pacht)? Dan is de kans groot dat het onderhoud ervan bij jou hoort. Je bent dan verplicht de sloot of watergang te baggeren. In de legger oppervlaktewateren staat precies wie welk onderhoud moet uitvoeren.

Dat staat in de Waterschapsverordening (regels van het waterschap) en in de Onderhoudsverordening (regels voor onderhoud van sloten). De Waterschapsverordening de Rijnlandse Keur is een officieel document met regels. Daarin staat wat je zonder vergunning (toestemming) niet mag doen in, op en rond water, dijken en gemalen. De Onderhoudsverordening Rijnland legt de verantwoordelijkheid voor onderhoud uit. In de legger oppervlaktewateren staat precies wie welk onderhoud moet uitvoeren.

Ja, baggeren is verplicht. Er zijn twee soorten onderhoud: gewoon onderhoud en buitengewoon onderhoud. Het jaarlijks schoonmaken van de sloot heet gewoon onderhoud. Zoals het verwijderen van vuil en waterplanten. Rijnland controleert het gewone onderhoud tijdens de reguliere schouw. Kijk voor meer informatie op rijnland.net/schonen.

Het baggeren van de sloot heet buitengewoon onderhoud. Door regelmatig te baggeren – eens per vijf tot tien jaar - blijft de sloot op de juiste diepte. Het controleren van de waterdiepte in sloten heet een diepteschouw.

Het onderhoud van kleine watergangen en sloten (overig water) ligt meestal bij de eigenaar van het water. Het kan ook liggen bij de eigenaar van het stuk land naast het water. Ben je eigenaar van het land en laat je iemand anders het land gebruiken? Dan blijf je meestal zelf verantwoordelijk voor het onderhoud.

Rijnland geeft alleen uitstel in speciale gevallen. Kun je het onderhoud door dringende redenen niet doen? Vul dan het meldformulier in via DigiD. Ben je een bedrijf of organisatie? Gebruik eHerkenning. Of bel met ons klantcontactteam via 071 - 306 3535. Zij schrijven de vraag op en zorgen dat de juiste persoon terugbelt.

Nee, deze wettelijke regel geldt ook in gebieden van andere waterschappen.

In Rijnlands gebied ligt ongeveer 13.000 kilometer aan water. Rijnland kan niet alle sloten, vaarten en kanalen zelf onderhouden. Daarom maakt Rijnland een verdeling tussen hoofwatergangen (primair water) en kleine watergangen en sloten (overig water).

Rijnland onderhoudt de hoofdwatergangen (primair water). Ligt er een kleine sloot of watergang (overig water) aan jouw grond (of grond die je huurt of pacht)? Dan is de kans groot dat het onderhoud ervan bij jou hoort. Je bent dan verplicht de sloot of watergang te baggeren.

In de legger oppervlaktewateren staat precies wie welk onderhoud moet uitvoeren en hoe diep het water moet zijn. Staat bij ‘buitengewoon onderhoud’ het woord 'kadastraal eigenaar’ of ‘aangeland’? Dan ben je - als grondeigenaar of gebruiker van de grond - verantwoordelijk om de sloot op de juiste diepte te houden. In stedelijk gebied is de gemeente vaak de grondeigenaar. Bij ‘waterdiepte’ zie je hoe diep het water moet zijn.

In het kadaster (lijst) staat wie de eigenaar (kadastrale eigenaar) is.

Als je gaat baggeren, moet je rekening houden met het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) uit de Omgevingswet (wet met regels voor natuur, water en de omgeving). Deze wet beschermt planten en dieren. De Unie van Waterschappen heeft een gedragscode gemaakt. Daarin staat hoe waterschappen moeten omgaan met beschermde planten en dieren. Rijnland heeft deze gedragscode vertaald naar een werkprotocol. Je kunt dit protocol gebruiken als richtlijn voor het baggeren.

De belangrijkste regels zijn:

• Bagger niet in het broed- en paaiseizoen tussen 15 maart en 15 juli. Bagger liever in september of oktober. Dan broeden de meeste dieren niet meer en zijn vissen, kikkers, padden en salamanders nog niet in winterrust. Planten sterven in deze periode af, waardoor baggeren makkelijker is. Zo blijft er genoeg zuurstof in het water voor vissen in de winter.
• Bagger altijd naar het open einde van de sloot. Niet naar de doodlopende kant. Zo kunnen dieren wegkomen.
• Gebruikt u machines of voertuigen? Rijd of vaar stapvoets: 5 kilometer per uur of langzamer. Zo hebben dieren tijd om weg te gaan.
• Voorkom schade aan de oevers. Werk voorzichtig en gebruik zoveel mogelijk bestaande paden.
• Bagger alleen in het midden van de sloot. Spaar de kanten en schuine delen van de bodem – bij voorkeur 25%. Zo blijven waterplanten staan en hebben dieren schuilplekken.
• Controleer de oevers op nesten. Broedende vogels en hun nesten zijn beschermd. Controleer daarom één week vóór het baggeren of er nesten zijn. Kijk ook buiten het broedseizoen (15 maart – 15 juli), want sommige vogels broeden eerder of later. Ziet u een nest met vogels? Houd minimaal tien meter afstand. Is het nest later leeg? Dan mag u alsnog baggeren.
• Bagger niet bij een watertemperatuur van 25 °C of hoger. Zo voorkom je sterfte van vissen en andere dieren.

Kijk hier voor meer informatie op Informatiepunt Leefomgeving.

In een greppel (smalle ondiepe sloot) ligt meestal weinig bagger. Een greppel kan wel dichtgroeien met planten en grond. Dit heet verlanden. Om dit te voorkomen, is het belangrijk om de greppel regelmatig goed uit te graven.

Zorg ervoor dat het schuine deel van de oever (talud) niet beschadigd raakt. Zorg ervoor dat het ondiepe stuk water langs de oever (plasberm) minimaal 20 centimeter diep blijft. Leg de bagger niet op het schuine deel van de oever.

Een bloemrijke oever ontstaat vaak doordat de bodem weinig voedingsstoffen heeft. Leg geen bagger in een bloemrijke oever. Bagger maakt de bodem juist rijk aan voeding. In een bodem met veel voedingsstoffen groeien vooral grassen. Daardoor krijgen kruiden minder kans om te groeien.

Je moet je sloot altijd onderhouden. Lukt dat niet met machines? Dan kun je het onderhoud:
• met de hand doen, of
• door een baggerbedrijf laten doen met kleinere of speciale machines.
Je krijgt geen uitzondering als machines er niet bij kunnen.

Ja, als je verantwoordelijk bent voor het buitengewoon onderhoud van de sloot aan jouw grond. Kun of wil je het baggeren niet zelf doen? Woon je met anderen aan één sloot die ook moeten baggeren? Vraag dan (samen met jouw buren) een prijsopgave bij een baggerbedrijf.

Ligt er een sloot tussen jouw grond en de grond van je buren? Dan zijn jullie samen verantwoordelijk voor het onderhoud. Bagger de sloot samen met je buren.

Grenst je sloot aan grond van de gemeente, provincie of de spoorbeheerder? Dan zijn jullie samen verantwoordelijk voor het onderhoud. Spreek samen af wie het baggeren doet en wanneer.

Nee, het is belangrijk dat je een sloot helemaal baggert. Dit geldt ook als je alleen verantwoordelijk bent voor een deel van de sloot. Bagger je maar één deel? Dan stroomt de bagger terug naar het deel dat je al hebt gebaggerd. Maak daarom duidelijke afspraken met je buren. Voer het baggeren samen in één keer uit.

In de legger oppervlaktewateren (kaart) staat precies hoe diep het water moet zijn. Elke sloot heeft andere dieptes.

De minimale waterdiepte heet de leggerdiepte. Rijnland adviseert om bij voorkeur 10 tot maximaal 20 centimeter onder deze leggerdiepte te baggeren. Zo blijft jouw sloot jaren diep genoeg. Verwijder de vaste bodem niet! Dat is de harde laag onder de bagger, zoals harde klei, stevig zand, veen, folie, beton of houten planken. Als deze laag breekt, kan grondwater omhoogkomen.

Je moet je sloot baggeren als deze niet op de juiste diepte volgens de legger is. Je bent zelf verantwoordelijk voor het onderhoud van de sloot aan jouw grond. Dat geldt ook als er geen controle is geweest.

Je mag niet baggeren in het broed- en paaiseizoen. Dit is de periode waarin dieren jongen krijgen en vissen eitjes leggen. Deze periode loopt ongeveer van 15 maart tot 15 juli. De beste periode om te baggeren is in september en oktober.

Nee, je mag de bagger niet zomaar overal verspreiden. Meestal mag je de bagger alleen verspreiden over de grond langs dezelfde sloot. Vervuilde bagger mag je niet verspreiden.

Breng de bagger naar een baggerdepot (plek waar bagger opgeslagen wordt). Of laat de bagger afvoeren door een bedrijf. Laat eerst de kwaliteit van de bagger testen. Kijk voor meer informatie op Informatiepunt Leefomgeving. Je kunt ook online zoeken op ‘erkende verwerkers bagger’.

Laat eerst een bodemonderzoek doen door een milieukundig adviesbureau. Dit bedrijf neemt per 500 meter sloot minimaal één monster van de bodem. Daarna onderzoekt het bedrijf deze monsters op bepaalde stoffen en metalen. Zo weet je of de bagger schoon is en of je deze mag verspreiden. Het is vaak goedkoper om het onderzoek voor meerdere sloten tegelijk te laten doen. Laat het bodemonderzoek doen door een bedrijf dat officieel is goedgekeurd. Je vindt deze bedrijven op de website van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Vervuilde bagger mag u niet zelf wegbrengen. Laat de vervuilde bagger naar een baggerdepot brengen. Dit is een plek waar ze bagger opslaan. Zoals een doorgangsdepot (tijdelijke opslag) of een eindverwerker (plek waar de bagger blijvend behandeld wordt). Een baggerbedrijf kan je hierbij helpen. Kijk voor meer informatie op het Informatiepunt Leefomgeving. Je kunt ook online zoeken op ‘erkende verwerkers bagger’.

Geef aan Rijnland door dat jouw sloot de diepte heeft die in de legger staat. Heb je een vraag? Of lukt het niet om de sloot op de juiste diepte te krijgen? Meld dit ook. Vul het meldformulier in via DigiD. Ben je een bedrijf of organisatie? Gebruik eHerkenning.

Elk jaar controleert Rijnland of alle sloten, vaarten en andere watergangen in de polders goed onderhouden zijn. Dit heet de najaarsschouw.

Vanaf 2028 controleert Rijnland ook de waterdiepte in sloten. Dit heet een diepteschouw. Rijnland start met de diepteschouw in de volgende vijf polders: Gouwepolder, Polder Bloemendaal, Polder de Noordplas, Polder Reeuwijk-Sluipwijk en Veender- en Lijkerpolder buiten de bedijking.

De diepte van een sloot is belangrijk voor de doorstroming van het water en voor de waterkwaliteit. Daarom controleert Rijnland of de sloten op de juiste diepte zijn.

Vanaf 2028 controleert Rijnland de sloten. In 2028 starten we met de diepteschouw in de volgende vijf polders: Gouwepolder, Polder Bloemendaal, Polder de Noordplas, Polder Reeuwijk-Sluipwijk en Veender- en Lijkerpolder buiten de bedijking.

Als je meldt dat jouw sloot op diepte is, komen de schouwmeesters niet meteen kijken. We informeren de verantwoordelijke die het onderhoud moet doen vooraf over de komende diepteschouw. Op diepteschouw lees je welke polders we controleren.

De diepteschouw bestaat uit vier stappen.

Stap 1. Advertentie of brief

Rijnland maakt elke schouw ruim van tevoren bekend. De diepteschouw kondigen we aan in lokale dag- en weekbladen en met een persoonlijke brief.

Stap 2. De diepteschouw

We controleren of sloten de juiste diepte hebben volgens de legger. Is een sloot (watergang) niet op de juiste diepte? Dan sturen we een brief met een termijn waarin het onderhoud moet worden uitgevoerd.

Stap 3. De herschouw

Na dit termijn controleren we de sloot opnieuw. Is de sloot nog steeds niet diep genoeg? Dan nemen we contact op en spreken we een laatste termijn af waarin het onderhoud moet worden uitgevoerd.

Stap 4. Extra maatregel

Is de sloot na deze laatste termijn nog steeds niet op de juiste diepte? Dan legt Rijnland een preventieve last onder dwangsom (boete) op. Met deze maatregel herinneren we de eigenaar of grondgebruiker nog eens aan de wettelijke plicht om de sloot op de juiste diepte te brengen en te houden.

Dan sturen we een brief met een termijn waarin het onderhoud moet worden uitgevoerd. Is de sloot daarna nog niet op de juiste diepte? Dan nemen we contact op en spreken we een laatste termijn af waarin het onderhoud moet worden uitgevoerd. Voer je het onderhoud daarna nog steeds niet uit? Dan legt Rijnland een preventieve last onder dwangsom (boete) op.

Ja, maar elk waterschap heeft een andere aanpak.

Misschien kun je een kleine vergoeding krijgen voor het baggeren door een baggerbedrijf. Bewaar jouw factuur en betaalbewijs. In het najaar 2026 volgt hier meer informatie over de regels voor vergoeding.

De meest actuele informatie staat op rijnland.net/baggeren.

Vul het meldformulier in via DigiD. Ben je een bedrijf of organisatie? Gebruik eHerkenning. Of bel met ons klantcontactteam via 071 - 306 3535. Zij schrijven de vraag op en zorgen dat de juiste persoon terugbelt.

Stuur een e-mail met het onderwerp ‘Baggeren overig water’ naar pers@rijnland.net of bel met een van de woordvoerders. Kijk voor meer informatie op persvoorlichting.