Omdat de drinkwater- en afvalwatersectoren de nodige uitdagingen hebben, is Zuiver opgericht. Veel installaties moeten worden opgeknapt of vervangen. Zuiver helpt de sector bij deze opgave. Zuiver is een alliantie van Dura Vermeer, ADS Groep, Hoppenbrouwers, Haskoning en Witteveen+Bos. Samen ondersteunen zij projecten in de watersector. Voor het project Haarlem Waarderpolder is de combinatie ‘Zuiver-én HWP’ opgericht. Dit is een samenwerking (VOF) met Dura Vermeer Infra Landelijke projecten en ADS Groep Water. Deze combinatie levert samen met Hoogheemraadschap Rijnland in bouwteamverband een bijdrage aan de gezamenlijke realisatie van de afvalwaterzuivering Haarlem Waarderpolder.
Om de zuivering in Haarlem Waarderpolder te kunnen uitbreiden, was één ding cruciaal: voldoende en betrouwbare stroom. Daarom is eerst de energievoorziening op het terrein aangepast. Ron van der Heijden en Jacco Hus vertellen hoe dat is aangepakt, welke keuzes zijn gemaakt en wat dit betekent voor de toekomst van de zuivering.
Ron van der Heijden werkt vanuit Dura Vermeer bij Combinatie Zuiver als uitvoerder. Hij is betrokken bij de uitvoering van de aanleg en uitbreiding van de energievoorziening op de zuivering.
Jacco Hus werkt als vakspecialist elektrotechniek op de zuiveringen van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Sinds 2023 is hij betrokken bij project AWZI Haarlem Waarderpolder en bij het onderdeel energievoorziening.
Eerst de energie op orde
Waarom was een nieuwe energievoorziening nodig?
De bestaande stroomaansluiting van de zuivering was niet meer voldoende. Door de uitbreiding van de zuivering en de gekozen zuiveringstechniek is veel meer elektrisch vermogen nodig.
Jacco: “De oude aansluiting was 940 kilowatts, hiermee kan je ongeveer 350 huishoudens tegelijk van stoom voorzien. In fase 1 gaan we naar 4.800 kilowatt, dit is het stroomverbruik van bijna 1600 huishoudens tegelijk. Dat is een flinke stap!
De nieuwe energievoorziening is nodig voor:
- het voeden van de huidige zuivering
- het bouwen, testen en in bedrijfstellen van nieuwe zuiveringsonderdelen
- het opladen van elektrische machines en voertuigen voor volledig emissieloos bouwen van de uitbreiding
De nieuwe zuivering werkt anders dan de oude, hier passen we de Nereda techniek toe. Hierdoor wordt het water per batch gezuiverd met meerdere stappen. Dit vraagt meer pompen en dus ook meer stroom. AWZI Haarlem Waarderpolder wordt steeds meer een energiefabriek. Het slib dat overblijft bij het zuiveren, wordt vergist. Daarbij ontstaat biogas. Met dit biogas wekken we energie op. Zo maken we deels onze eigen energie en werken we aan een duurzamere zuivering.”
.
Zorgvuldig spanningsloos vóór de grote bouwstart
Ron: “De hoofdschakelaars en de hoofdaansluiting van de zuivering waren niet meer geschikt voor de toekomst. Ze waren verouderd en daarmee onbetrouwbaar geworden.
Om deze te vervangen, moest de zuivering tijdelijk spanningsloos worden gesteld. Dit hebben we bewust en beheerst gedaan, vóórdat de grote uitbreidingswerkzaamheden starten. De zuivering is drie keer vier tot vijf uur zonder stroom geweest. In die tijd werd er geen afvalwater ingenomen en lag het zuiveringsproces stil. Wel was er risico op storingen in de gedateerde installaties.”
Jacco: “Bij oudere installaties gebeurt het soms dat onderdelen na spanningsuitval niet goed meer opstarten. Dat is hier ook gebeurd, maar het ging om kleine onderdelen. Er zijn gelukkig geen grote problemen ontstaan.”
Strakke planning en samenwerking
Wat waren kritieke mijlpalen?
Ron: “Een belangrijke factor was de planning van netbeheerder Liander. Zij werken jaren vooruit. Als je een aansluitmoment mist, kun je zomaar een jaar later pas weer aan de beurt zijn.” Jacco vult aan: “Daarom startte Liander al in oktober met kabelaanleg vanuit een onderstation. Tegelijkertijd werd er op het zuiverings-terrein gewerkt aan de infrastructuur van de MiddenSpanningsinstallatie. Op die manier kwamen beide trajecten in januari samen bij het nieuwe inkoopstation.”
Welke partijen waren betrokken bij deze samenwerking?
Er is met meerdere partijen samengewerkt om de energievoorziening aan te leggen. Deze samenwerking was intensief en effectief. Er is een goede basis gelegd voor de samenwerking in de komende jaren. Betrokken partijen waren onder andere:
- Hoogheemraadschap van Rijnland (beheer en vakspecialisten)
- Dura Vermeer en ADS Groep (uitvoering, combinatie Zuiver)
- Kenter (MiddenSpannings-installaties en onderstations)
- Hoppenbrouwers (LaagSpanningsinstallaties)
- Arcadis (ontwerp en DO)
- Liander (netbeheerder)
Ron: “De grootste uitdaging was om alle betrokken partijen goed op elkaar af te stemmen bij het spanningsloos maken van de zuivering. Alle partijen moesten tegelijk ‘klaar’ staan. Als één partij nog niet gereed is, heeft dat direct gevolgen op de duur van de stilstand. Daarvoor is een duidelijke Go/No Go-procedure afgesproken. Die aanpak werkte goed en wordt ook in volgende projectfases gebruikt.”
Veilig en voorbereid op de toekomst
Jacco: “Tijdens de werkzaamheden is er toezicht, vooral bij werk in en rond installaties die nog in gebruik zijn. We volgen een integrale planning waarbij veiligheid leidend is.”
Ron: “Deze installatie is voorbereid op een groter vermogen dan nu nodig is. Er is ruimte voor toekomstige uitbreidingen. Ook mogelijke extra stappen in het zuiveringsproces zijn meegenomen in het ontwerp.”
Wat zijn de leerpunten en/of inzichten bij deze aanleg geweest?
Jacco: “Tijdens de werkzaamheden kwamen onverwachte obstakels in de ondergrond naar voren, zoals oude heipalen uit de jaren zestig en andere achtergelaten constructies. Dat zie je pas als je gaat boren. Onze belangrijkste les is dat het belangrijk is om bij het verwijderen van onderdelen ook zoveel mogelijk oude ondergrondse delen weg te halen. Dat voorkomt problemen in de toekomst.”
Ron: “Daar sluit ik me bij aan. Goed revisiebeheer is heel belangrijk. Zo weten we later precies wat er in de grond ligt en toekomstige werkzaamheden minder risico lopen. Onbekende kabels en leidingen blijven altijd een risico. Goed vastleggen helpt enorm.”
Stand van zaken
De energieaanleg fase 1 is grotendeels afgerond en in bedrijf. De komende weken worden de laatste laagspanningswerkzaamheden uitgevoerd. De opgedane ervaringen in samenwerking, planning en risicobeheersing vormen een stevige basis voor de verdere realisatie en uitbreiding van AWZI Haarlem Waarderpolder.
Bekijk hier de video van de aanleg van de nieuwe energievoorziening.
Feiten & cijfers
- Oude stroomaansluiting: 1-2MVA met een transport afspraak van max. 985kW
- Nieuwe aansluiting fase 1: 5-10 MVA met een transport afspraak van max. 4800kW
- Aangevraagde totaalvermogen in de eindsituatie: 5–10 MVA met een transport afspraak van max. 8500kW, waarmee je ongeveer 3.000 huishoudens van stroom kunt voorzien
- Fase 1: Inkoop Station + 2 transformatorstations in bedrijf, 1 station voorbereid
- Fase 2: Verdere uitbreiding energievoorziening op het zuiveringsterrein door middel van transformatorstations
- Energievoorziening maakt emissieloos bouwen mogelijk