Olifantengras als alternatief voor traditionele fundering
Bij de vervanging van de persleiding in Hoofddorp werkt het hoogheemraadschap van Rijnland samen met aannemer BAM Energie & Water en grondeigenaren in het gebied. In dit project is gekozen voor een andere aanpak bij de aanleg van tijdelijke bouwwegen: een fundering van olifantengras (miscanthus).
Zorgvuldige keuze voor een alternatief
Voor tijdelijke bouwwegen wordt meestal zand gebruikt. Dit heeft nadelen. Zandtransport zorgt voor extra CO₂-uitstoot en kan de bodem verdichten. Ook kan het invloed hebben op de kwaliteit van landbouwgrond.
Binnen het project is daarom gezocht naar een alternatief dat beter past bij de omgeving en de duurzaamheidsdoelen. Projectleider Lodewijk Rous (BAM Energie & Water): “Zand is een bekende oplossing, maar niet altijd de beste. We hebben gezocht naar materialen die lichter zijn en minder impact hebben op de bodem.”
Olifantengras kwam uit deze verkenning naar voren als een mogelijke oplossing. Het materiaal is licht en heeft een sterke vezelstructuur. Daardoor kan het dienen als stevige onderlaag voor rijplaten. Voordat het materiaal werd toegepast, is eerst een proef uitgevoerd. “Nieuwe materialen willen we eerst testen in de praktijk,” zegt Rous. “De proef liet zien dat het technisch goed werkt.”

Voordelen voor bodem en omgeving
De keuze voor olifantengras heeft meerdere voordelen:
- minder transport van zwaar materiaal
- lagere CO₂-uitstoot
- minder kans op bodemverdichting
- geen achterblijvend zand of kunstmatig materiaal in de grond
“Het olifantengras blijft achter in de bodem en wordt een compost laag. Dat verrijkt de grond en is goed voor het microleven. De bodem blijft vruchtbaar voor later agrarisch gebruik.” zegt agrariër en grondeigenaar in Hoofddorp, Gert-Jan Petrie.

Samenwerking met de omgeving
Een belangrijk uitgangspunt in het project is het zorgvuldig omgaan met de omgeving. Een deel van het tracé ligt op landbouwgrond. Daarom is intensief overleg gevoerd met grondeigenaren en gebruikers. Omgevingsmanager Maurice Louweret van het Hoogheemraadschap van Rijnland: “We hebben goed geluisterd naar zorgen uit de omgeving, vooral over de bodem. Die signalen hebben we meegenomen in de keuzes die we maken.” Tijdens gesprekken en bijeenkomsten bleek dat het achterblijven van zand en andere materialen een belangrijk aandachtspunt was. Dat was mede aanleiding om naar een alternatief te zoeken. “Het gaat erom dat we oplossingen kiezen die werken voor het project én voor de omgeving,” zegt Louweret.

Passend bij duurzame doelen
De toepassing van olifantengras sluit aan bij de bredere ambities van Rijnland op het gebied van duurzaamheid en circulair werken. Het project laat zien dat het mogelijk is om binnen bestaande werkzaamheden te zoeken naar slimmere en duurzamere oplossingen. Ook voor de aannemer draagt deze aanpak bij aan duurzamer werken. Projectleider Lodewijk Rous (BAM Energie & Water): “Minder transport en minder gebruik van primaire grondstoffen zijn belangrijke stappen. Dit soort toepassingen helpt daarbij.”
Blik vooruit
Rijnland en BAM blijven kijken naar manieren om projecten duurzamer uit te voeren. De ervaringen in Hoofddorp worden meegenomen in toekomstige projecten.
De belangrijkste les: door goed samen te werken, open te communiceren en keuzes te onderbouwen, kunnen projecten niet alleen technisch goed uitgevoerd worden, maar ook beter aansluiten bij de omgeving en de duurzame doelen.
Vervangen Persleiding Hoofddorp