Rivierkreeften
In de Nederlandse wateren leven steeds meer rivierkreeften. Oorspronkelijk kenden we maar één inheemse soort; de Europese rivierkreeft. Deze soort is verdrongen door met name Amerikaanse exemplaren. Deze uitheemse rivierkreeften voelen zich goed thuis in Nederland. Alhoewel steeds meer natuurlijke vijanden rivierkreeften opeten, neemt hun aantal snel toe.
Er zijn 7 soorten rivierkreeften bestempeld als invasieve soort. In Rijnland komen met name de Rode Amerikaanse rivierkreeft en gevlekte Amerikaanse rivierkreeft voor.
Graven en grazen
Rivierkreeften leven van kleine waterdiertjes en waterplanten, en graven in waterbodems, oevers en dijken. Dat is vervelend en kostbaar voor waterschappen en eigenaren van oevers om te repareren. Ook grazen rivierkreeften de bodem kaal door waterplanten op te eten. Dit is weer nadelig voor de biodiversiteit. Hoe schadelijk de leefgewoonte van rivierkreeften is, willen we samen met andere waterschappen in kaart brengen. Op die manier kunnen we het probleem met rivierkreeften gerichter aanpakken.
De aanpak van Rijnland
Het bestrijden van de rivierkreeft is zo makkelijk nog niet, hoewel ze iets meer in trek lijken te komen bij meeuwen, reigers en meerkoeten, snoeken en paling. Wat kan wel en wat (nog) niet?
- De 7 invasieve soorten (oprukkende exoten in de sloot) mogen niet worden geïmporteerd, verhandeld of uitgezet. Met andere woorden; laat ze vooral zitten en voorkom verspreiding.
- Het vangen van rivierkreeften met fuiken of korven mag alleen door beroepsvissers gedaan worden.
- In de Deltafact en het afwegingskader rivierkreeften van Stowa staat veel actuele informatie over rivierkreeften.
- In het hele land zijn verschillende proefprojecten uitgevoerd met het beheersmatig wegvangen van rivierkreeften. Hieruit blijkt dat beheersmatig wegvangen werkt mits dit intensief wordt uitgevoerd en om de paar jaar herhaald. De kosten zijn erg hoog.
- Op langere termijn kan het versterken van de natuur in en rond het water (waterkwaliteitsmaatregelen) een mogelijke oplossing bieden. Uit het onderzoeksproject in polderpark Cronesteyn in Leiden blijkt dat de aanleg van natuurvriendelijke oevers leidt tot substantieel minder rivierkreeften. De kosten hiervan zijn na 10 jaar gelijk aan beheersmatig wegvangen; na 30 jaar 1,5 maal goedkoper.
- Centrum voor Milieukunde van Universiteit Leiden (CML) monitort de ontwikkeling en voert vervolgonderzoek uit in Cronesteyn. Tevens onderzoekt CML in polderlab Vrouwvenne bij Oud-Ade of natuurvriendelijk onderhouden oevers ook leiden tot minder rivierkreeften.
- En op Schiphol werken we met de luchthaven samen aan pilots omdat vogels worden aangetrokken door rivierkreeften, wat een probleem kan vormen voor de vliegveiligheid.
Nieuws
-
NieuwsberichtLees meer
17 keer minder rivierkreeften door natuurvriendelijke oevers op onderzoekslocatie in Cronesteyn
-
Lees meer
Veelgestelde vragen
Rijnland registreert zelf geen meldingen van de aanwezigheid van rivierkreeft. Meldingen worden landelijk geregistreerd via www.waarneming.nl of via de app ObsIdentify.
- Download Obsidentify voor Apple
- Downoad Obsidentify voor Android
Schade door rivierkreeften, zoals graafschade aan oevers hoef je niet te melden. Volgens Rijnlands keur en legger oppervlaktewateren zijn de aangelanden verantwoordelijk voor het herstel van schade aan de oevers en de waterkeringen. Dit betekent dat herstel van schade als gevolg van rivierkreeften door de aangelande eigenaar dient te worden hersteld.
Indien je schade ondervindt aan waterkeringen of stuwen, waardoor onze primaire taken in het geding komen, kun je deze schade melden bij ons klantcontactteam via telefoonnummer (071) 306 3535, stuur een e-mail naar klantcontactteam@rijnland.netof dit contactformulier.
Allereerst kan de vraag worden gesteld wat het probleem is; de aanwezigheid van rivierkreeften, of de schade die ze door vraat- en graafgedrag aan waterplanten en oevers veroorzaken. Rijnland vindt vooral eventuele schade een probleem.
We zien de schade door rivierkreeften toenemen door een afnemende watervegetatie en een toename van afkalvende oevers.
Rijnland heeft samen met gemeente Leiden een pilot uit naar het effect van natuurvriendelijke inrichting van oevers op het aantal rivierkreeften uitgevoerd. Daarnaast onderzoekt Rijnland samen met Centrum voor Milieukunde van Universiteit Leiden (CML) het effect van natuurvriendelijk onderhoud van oevers en watergang. En Rijnland is met Schiphol een pilot gestart om het aantal rivierkreeften te verminderen. Rivierkreeften worden steeds vaker door vogels als voedselbron beschouwd, terwijl Schiphol vanwege de luchtvaartveiligheid geen grote aantallen vogels wil hebben.
Sinds 2023 monitoren we ook de hoeveelheden rivierkreeften bij een groot aantal van onze vaste waterkwaliteitsmeetpunten om vast te stellen wat het verband is tussen aantallen rivierkreeften en de waterkwaliteit.
Uit onderzoek van andere waterschappen blijkt dat het wegvangen van rivierkreeften zeer kostbaar is en regelmatig herhaald moet worden. Beheersmatig wegvangen heeft alleen een positief effect als er in één seizoen meermaals met heel veel fuiken en korven meer dan 70% van de populatie rivierkreeften in een watergang worden weggevangen. Deze werkzaamheden dienen om de 2 à 3 jaar herhaald te worden om de populatie op niveau te houden. Op basis van de laatste kentallen zou dit voor heel Rijnland op jaarbasis circa € 125 miljoen kosten.
Als je een rivierkreeft ziet, hoef je niets met de rivierkreeft te doen. De rivierkreeft kun je het beste laten gaan. Wij nodigen je uit om een foto en melding te maken via Rijnlands meldingsportaal of de app ObsIdentify.
Als je het recht hebt om te vissen, bijvoorbeeld met de Vispas, mag je rivierkreeften uit het water vissen met bijvoorbeeld een hengel. Je mag niet met visfuiken of zogenaamde kreeftenkorven rivierkreeften vangen; dit is voorbehouden aan geregistreerde beroepsvissers.
Zet de kreeft na de vangst terug in het water waar je hem gevangen heb. Let er op dat je niet wordt vastgegrepen door de scharen, want dat kan pijnlijk zijn.
Als je de kreeft mee naar huis wil nemen voor consumptie, geldt dat de rivierkreeften absoluut niet levend vervoerd mogen worden in verband met risico van verdere verspreiding van deze invasieve exoot naar gebieden waar ze nog niet voorkomen.
Podcast over rivierkreeft
Waarom geeft de Amerikaanse rivierkreeft overlast voor het water en de natuur in Nederland en in het waterschap Rijnland. Hoe pakt Rijnland het probleem aan en hoe gaat dat helpen? Hanneke en Mike spreken met onderzoekers Ivo Roessink en Fabrice Ottburg, beide van Wageningen Universiteit & Research.
Meer weten?
Kijk op de website van EIS Kenniscentrum Insecten of van het platform rivierkreeft.