Ons Blauwe Goud in Zoetermeer

In de afgelopen jaren is er regelmatig blauwalg in de Zoetermeerse plas, waardoor recreëren tijdelijk niet mogelijk is. Net in de periode waarop we juist een frisse duik willen nemen. Om de groei van blauwalg aan te pakken willen we bepaalde stofjes (nutriënten) in het water verminderen. Hiervoor moeten een aantal dingen worden veranderd in het watersysteem.

Daarmee bedoelen we de aan- en afvoer van water tussen slootjes, kanalen en de plas. Om de aanvoer van ongewenste stofjes naar de Zoetermeerse plas te verminderen, wordt de stroomrichting van het water in Zoetermeer aangepast. Hiervoor nemen we op meerdere plekken in Zoetermeer maatregelen. Je draait de stroomrichting van het water namelijk niet zomaar om. Hieronder staat wat hiervoor nodig is.

Maatregelen om het watersysteem om te draaien

• Nieuwe watergangen Westerpark en Bossenpark
• Baggeren bij Broekwegwetering
• Poldergemaal Hoek van Schielandpad

De natuur helpt graag een handje mee in het zuiveren van ons water, maar daar moet het wel de ruimte voor krijgen. Daarom willen we meer ruimte creëren voor natuur in en langs het water. Ook willen we de kwaliteit van bestaande natuur verbeteren. Door te investeren in natuurrijke oevers rondom de Zoetermeerse plas en langs (nieuwe) watergangen in het stedelijke gebied, wordt het water langzaam gezuiverd en ontstaat ruimte voor diverse soorten planten en dieren.

Maatregelen voor meer natuur

• Aanleg moerasparels
• Aanleg natuurvriendelijke oevers
• Vergroenen Broekwegwetering
• IJzerzandfilter Zoetermeerse Plas

Gezond water is een eerste levensbehoefte. Het hoogheemraadschap en de gemeente zijn verantwoordelijk om de lokale waterkwaliteit te bewaken en onderhouden, maar dat kunnen wij niet alleen. Het water is van iedereen, en alle inwoners hebben in hun dagelijkse handelen invloed op de kwaliteit van het water. Met kleine aanpassingen in en om het huis bereik je al veel.

Wil je weten hoe jij ons kunt helpen? Lees hier de tips.

Een gezonde waterkwaliteit is goud waard voor zowel mens als dier. Het is prettig wonen in de buurt van mooi water; en ook fijn wandelen, zwemmen en varen. Ook voor planten en dieren zijn schone sloten, vaarten en plassen van levensbelang. Water van goede kwaliteit, met een rijk en gevarieerd dieren- en plantenleven, is onmisbaar voor onze samenleving.

Uiterlijk in 2027 moeten alle lidstaten van de Europese Unie aan strengere normen met betrekking tot de waterkwaliteit en ecologie voldoen: de zogenaamde Kaderrichtlijn Water. Daarom hebben de gemeente Zoetermeer en het hoogheemraadschap van Rijnland de handen ineengeslagen om de waterkwaliteit in de Zoetermeerseplas en een groot deel van het stedelijke gebied te verbeteren en meer ruimte te creëren voor planten en dieren.

Dit is een verzameling afspraken die alle Europese lidstaten in het jaar 2000 met elkaar hebben gemaakt: uiterlijk in 2027 moeten alle lidstaten aan bepaalde normen met betrekking tot de waterkwaliteit en ecologie voldoen. De KRW maakt onderscheid tussen grotere wateren, zoals plassen en meren (waterlichamen genoemd) en kleinere wateren, zoals poldersloten. In Zoetermeer richt de KRW zich nu vooral op de Zoetermeerseplas.

Het waterschap en de gemeente hebben een gedeelde verantwoordelijkheid in het bewaken van de waterkwaliteit en de biodiversiteit op Zoetermeers grondgebied. Op 6 december 2017 is een Strategische Samenwerkingsagenda “Rijnland-Zoetermeer” ondertekend. Hierin worden prioriteiten genoemd waar beide organisaties samen in willen optrekken, waaronder schoon water, een leefbare stad, droge voeten en meer biodiversiteit.

Het samenwerken aan waterkwaliteit, biodiversiteit en bewustwording in het project Ons Blauwe Goud biedt veel voordelen, zoals het verminderen van de maatschappelijke kosten, het verhogen van de omgevingskwaliteit en het verminderen van overlast voor inwoners van Zoetermeer.

Om de blauwalgproblematiek in de Zoetermeerse plas aan te pakken moet het aantal voedingsstoffen (zogenaamde fosfaten) in het water worden teruggebracht, maar ook chemicaliën en bacteriën moeten zo veel mogelijk uit het water worden geweerd.

In die zin is de waterkwaliteit in de Zoetermeerse plas in grote mate afhankelijk van de doorstroming van het watersysteem, ook in het stedelijk gebied van Zoetermeer. Momenteel stroomt het water uit het stedelijke gebied van Zoetermeer naar de Zoetermeerse plas. De plas kan ontlast worden door het watersysteem van Zoetermeer als het ware om te draaien. Hiervoor moeten een aantal maatregelen worden gerealiseerd om een waterafvoer richting gemaal Driemanspolder mogelijk te maken.

De natuur kan ons ook een handje helpen bij het verbeteren van de waterkwaliteit. Door te investeren in natuurrijke oeverzones rondom de Zoetermeerseplas en natuurvriendelijke oevers in de watergangen van het stedelijk gebied kan blauwalg langzaam worden teruggedrongen, wordt het water natuurlijk gezuiverd en ontstaat meer ruimte voor planten en dieren.

Helaas hebben wij niet direct grip op de verspreiding van voedingsstoffen, chemicaliën en bacteriën in het water. Daarom kunnen we ook uw hulp goed gebruiken, want inwoners van Zoetermeer hebben ook invloed op de lokale waterkwaliteit.

Ook u kunt uw steentje bijdragen aan het schoner en gezonder maken en houden van het water. Chemische bestrijdingsmiddelen, zinken dakgoten, maar ook bijvoorbeeld hondenpoep en het brood om eendjes te voeren vervuilen het water. En zwerfafval hoort natuurlijk al helemaal niet in het water thuis. Ook het wassen van de auto op straat geeft onnodige vervuiling omdat de zeepresten via de goot niet in het riool belanden, maar in het oppervlaktewater. De auto wassen in een wasstraat is een stuk duurzamer.

Zoetermeer is gevoelig voor wateroverlast en hitte. Dat kwam in 2018 uit de klimaatstresstest van Zoetermeer. Ook kampt de Zoetermeerse plas regelmatig met blauwalgen, terwijl recreanten hier juist in de hete zomers een frisse duik willen nemen. In het project Ons Blauwe Goud worden maatregelen genomen om delen van het watersysteem te verbeteren. Door meer ruimte voor water en biodiversiteit te maken, verbetert de waterkwaliteit en is het systeem bestendiger tegen hevige regenval en hitte.

Op de wandelroute (1,5 km) leert u meer over hoe en waarom wij de komende jaren bouwen aan een weelderige waterweg tussen de wijk Meerzicht en het Westerpark. Op de borden die u onderweg tegenkomt vindt u meer informatie over de verschillende maatregelen en hoe de buurt wordt betrokken bij de planvorming.

Stel je voor: in de toekomst zal deze route voor een groot deel langs het water lopen!

Routebeschrijving:

Start de wandeling bij het informatiebord op de kruising van het Jonkerpad en het Kerkenbos en sla het Jonkerpad in (westelijke richting).

Ga rechtsaf naar het Jagersbos en loop langs de RandstadRail.

Ga linksaf onder de RandstadRail door richting het Zalkerbos.

Volg het voetpad langs het water tot het volgende informatiebord.

Blijf met de weg mee het water langs het Zalkerbos volgen, richting de rotonde.

Houdt rechts aan bij de rotonde (Meerzichtlaan). Volg het voetpad langs het water.

Sla bij de volgende kruising linksaf naar de Zonnenberg. Steek hiervoor de Meerzichtlaan over. Vervolg de wandeling langs het water.

Ter hoogte van Hofstede Meerzicht gaat de Zonnenberg over in het Hofstedepad. Blijf rechtdoor lopen.

Het informatiebord langs het Hofstedepad is het eindpunt van deze wandelroute.

De Zoetermeerseplas is een officiele zwemwaterlocatie. In een warme periode in de zomer kan de waterkwaliteit van een zwemwater echter snel veranderen. Daarom is het verstandig om voor het zwemmen de actuele informatie te bekijken op www.zwemwater.nl of via de ZwemApp (Apple en Android). Ook kunt u informatie inwinnen via de zwemwatertelefoon van de provincie Zuid-Holland: 0800 9036. Daarnaast geven de borden bij de zwemwateren informatie of het zwemmen daar verantwoord is.

Het hoogheemraadschap van Rijnland is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het oppervlaktewater. Om de waterkwaliteit te controleren worden maandelijks watermonsters genomen. Officiële zwemwaterlocaties zoals de Zoetermeerseplas worden tijdens het zwemseizoen vaker gecontroleerd.

De watermonsters gaan naar een laboratorium waar ze getest worden op de hoeveelheid verontreinigende stoffen en ziekteverwekkende bacteriën. Daarnaast kijkt het lab naar ecologische componenten (de watertemperatuur en de hoeveelheid voedingsstoffen, planten en dieren). Vervolgens worden de resultaten getoetst aan landelijke en Europese normen. Zo kunnen we ook in de gaten houden of maatregelen die we hebben genomen om de kwaliteit van het water te verbeteren, het gewenste effect hebben. We bekijken momenteel of we inwoners van Zoetermeer kunnen betrekken bij het monitoren van de waterkwaliteit door middel van citizen science.

Het water in plassen, grachten en sloten is niet vanzelfsprekend schoon en gezond. Zo zijn er problemen met overmatige algenbloei, of te hoge concentraties chemische middelen en mest in het water. Blauwalgen zorgen in de Zoetermeerseplas jaarlijks voor veel overlast voor zwemmers en recreanten. Ze kunnen een drijflaag vormen en giftige stoffen produceren. Als u (of uw huisdier) in aanraking komt met blauwalgen, kunt u daar ziek van worden. U kunt er bijvoorbeeld huidirritatie, hoofdpijn, oorpijn, keelpijn, misselijkheid, diarree, koorts en zere ogen van krijgen. Als een drijflaag gaat rotten, kan dit ook voor stankoverlast zorgen.

Dit betekent dat het water niet vervuild is met een te veel aan chemische stoffen, mest en bacteriën. Bij een goede waterkwaliteit hoort een goede ecologie in het water. Dit houdt in dat de leefomgeving voor waterdieren en -planten zo prettig mogelijk is, dat het aantal waterdieren en -planten in evenwicht is (niet te veel of te weinig van het een of van het ander) en dat er genoeg variatie is in de verschillende dier- en plantsoorten.