Veelgestelde vragen over de verkiezingen

Waterschappen zijn net als gemeenten en provincies, decentrale overheden. Anders dan bijvoorbeeld gemeenten houden waterschappen zich maar met één taak bezig: het waterbeheer in Nederland.

Als inwoner van Nederland heb je belang bij goed waterbeheer en betaal je daar belasting voor. Daarom mogen inwoners meebeslissen over de samenstelling van het waterschapsbestuur via de waterschapsverkiezingen. Eén keer in de 4 jaar mag je naar de stembus om jouw vertegenwoordiger in het waterschapsbestuur te kiezen.

Je zult misschien denken: iedereen is toch voor een veilige dijk? Dat is natuurlijk zo, maar ben je er bijvoorbeeld voor om meer belastinggeld te investeren in het ophogen van de dijk of lijkt het je beter om tegen minder geld meer ruimte te geven aan het water? Je kunt dus een mening hebben over het waterbeheer bij jou in de buurt. Vind jij bijvoorbeeld dat er een duurdere, betere rioolwaterzuivering moet komen of vind je dat vervuilers harder moeten worden aangepakt? Je kunt op waterschapsverkiezingen.nl kijken voor meer informatie en de stemhulp invullen!

Waterbeheer is in een land als Nederland heel belangrijk. Nederland is een laaggelegen delta. Om ervoor te zorgen dat wij droge voeten houden en over schoon en voldoende water beschikken, zijn er waterschappen.

Waterschappen werken 24/7 aan sterke, veilige dijken, een goede kwaliteit van het water in sloten, beken en rivieren en het voorkomen van te veel of te weinig water. Dit doen zij bijvoorbeeld door dijken te inspecteren en te verstevigen waar dat nodig is, het water dat jij doorspoelt te zuiveren en door ervoor te zorgen dat het waterpeil niet te hoog of te laag is. Lees hier meer over wat Rijnland doet.

Waterschappen zorgen niet voor het drinkwater. Daar zijn drinkwaterbedrijven verantwoordelijk voor. Waterschappen zorgen wel voor de zuivering van rioolwater. Eigenlijk kun je het zo zien: drinkwaterbedrijven zorgen dat er schoon drinkwater door de kraan komt. Zodra het water door de gootsteen, douche of wc in het riool belandt, zorgen waterschappen er weer voor dat het water gezuiverd wordt.

De verkiezingen vinden plaats op woensdag 17 maart 2027, samen met de verkiezingen van de Provinciale Staten.

Kort voor de verkiezingen ontvang je over de post je stempas. Neem deze stempas en een geldig identiteitsbewijs mee naar het stembureau. Op het stembureau ontvang je een stembiljet met alle kandidaten op wie je kan stemmen erop en een rood potlood. In een stemhokje kleur je het rondje in voor de naam van de persoon op wie je wilt stemmen.

Op je stempas en in de informatie van je gemeente staat bij welke stembureaus je voor jouw waterschap kunt stemmen. Valt je gemeente binnen meerdere waterschappen, dan kun je mogelijk niet bij elk stembureau in de gemeente terecht.

Goed dat je je stem wilt uitbrengen! Mocht je niet in de mogelijkheid zijn om zelf langs het stembureau te gaan, dan kun je iemand machtigen om voor je te stemmen. De persoon die je machtigt moet ook stemmen voor hetzelfde waterschap.

De gemeentes versturen de stempassen. Vraag dus bij je gemeente na waar je stempas blijft.

De stembureaus openen over het algemeen om 07.30 uur de deuren en sluiten om 21.00 uur. De openingstijden van mobiele en bijzondere stembureaus kunnen afwijken hiervan. Het is gebruikelijk dat gemeenten deze informatie op de stempas zetten.

Nee. Je stemt voor zowel de waterschappen als voor de provincie in hetzelfde stembureau.

Als je stemt, maak je een keuze. Ook bij de waterschapsverkiezingen is er echt genoeg te kiezen! En hoe kunnen we dat beter laten zien dan met dilemma’s? Wat dat zijn? Bij een dilemma kun je kiezen uit twee oplossingen. Beide oplossingen zijn mogelijk. Er is er dus niet één goed of fout. Voor welke oplossing jij kiest, hangt af van wat je belangrijk vindt. En nee, de uitdagingen waar de waterschappen voor staan, zijn niet altijd zo zwart-wit als de dilemma’s die we schetsen. Maar ook om in het midden uit te komen, is het nodig om te weten wat er belangrijk is voor een mogelijke oplossing. Op 17 maart kies jij voor de politieke partij van jouw voorkeur en daarmee voor de oplossing die zij willen uitvoeren als ze gekozen worden.

Op 17 maart stem je voor de komende vier jaar. Waterschappen nemen in die vier jaar allerlei beslissingen. Beslissingen die zelfs invloed hebben op hoe we de komende 25 tot 100 jaar met water omgaan. Als ze bijvoorbeeld een waterkering versterken of een nieuwe zuiveringsinstallatie bouwen of renoveren, gaan die natuurlijk niet maar vier jaar mee! Hoe zie jij de toekomst van ons water? Laat het weten op 17 maart.

Een groot deel van Nederland ligt onder de zeespiegel. Het klimaat verandert en de zeespiegel stijgt. De kans op overstromingen neemt dus toe. Bovendien krijgen we vaker te maken met wateroverlast door extreem weer. Om droge voeten te houden, zullen we moeten blijven strijden met het water. Bijvoorbeeld door dijken te verstevigen of door gebieden in te richten waar we water kunnen bergen.

Alle 21 waterschappen nemen deel aan de verkiezingen.

Je kun stemmen voor de waterschapsverkiezingen van Rijnland als je voldoet aan het volgende:

• Inwoner bent van het waterschap
• Nederlandse nationaliteit, nationaliteit van een EU-lidstaat of andere nationaliteit (mits de ingezetene rechtmatig in Nederland verblijft)
• 18 jaar of ouder op dag verkiezingen (= 17 maart 2027)

Het centraal stembureau verdeelt de zetels en restzetels over de partijen aan de hand van de aantallen daarop uitgebrachte stemmen. Daarvoor berekent het eerst de kiesdeler door het totale aantal uitgebrachte geldige stemmen te delen door het aantal zetels in het algemeen bestuur van het waterschap. Het aantal 'volle' zetels dat direct aan een lijst wordt toegekend, is gelijk aan het aantal keren dat de kiesdeler is gehaald.

Met behulp van de Ondersteunende Software Verkiezingen genereert het stembureau op basis van de uitslagen van de gemeenten binnen het gebied van het waterschap de totale uitslag. OSV voert alle noodzakelijke berekeningen uit.

De gemeenten tellen de stemmen en leveren hun uitslagen aan. Het centraal stembureau van het waterschap verwerkt deze uitslagen en stelt de totale uitslag van de waterschapsverkiezing vast.

Het centraal stembureau stelt de officiële uitslag vast in een openbare zitting. Bij de waterschapsverkiezing is dit 8 dagen na de stemming (art. P20 Kieswet). Op de avond van de dag van stemming kunnen voorlopige, niet-officiële uitslagen in de media worden gepresenteerd.

Waterschappen zijn verantwoordelijk voor het centraal stembureau dat verantwoordelijk is voor het passieve deel van de uitvoering van verkiezingen. Hieronder valt:

• het instellen van een centraal stembureau
• de registratie van groeperingen
• de kandidaatstelling;
• het vaststellen van de uitslag;
• de benoeming van de voor de ingezetenen gekozen leden van de VV.

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de totale uitvoering van de verkiezingen, het actieve deel van de uitvoering van verkiezingen. Hieronder valt:

• het versturen van de stempassen;
• het verspreiden van de kandidatenlijsten;
• het uitgeven van vervangende stempassen;
• het uitgeven van kiezerspassen (waarmee binnen het hele gebied van het waterschap kan worden gestemd;
• het drukken van de stembiljetten;
• het bijhouden van registers van vervallen stempassen;
• het bemensen van stembureaus;
• het huren van stemlocaties;
• het plaatsen van stembussen;
• het plaatsen van verkiezingsborden;
• het tellen van de stemmen.

Om het onderscheid te maken tussen de twee verkiezingen moet er op de stembureaus sprake zijn van een aparte stembus voor de waterschapsverkiezingen en een aparte stembus voor de verkiezingen van Provinciale Staten.

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de bemensing van de stembureaus. Zij leiden hiervoor mensen op en regelen de vergoeding.

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het plaatsen van verkiezingsborden voor de verkiezingen. Politieke groeperingen kunnen hun posters digitaal aanleveren bij de gemeente. Neem hiervoor contact op met uw gemeente. Waterschappen zijn hier niet bij betrokken.

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het tellen van de stemmen.

Tijdens de controle en vaststelling van de verkiezingsuitslag kan blijken dat stemmen opnieuw moeten worden geteld. Afhankelijk van het moment in de procedure kan dit aan de orde zijn bij het gemeentelijk stembureau, het centraal stembureau of het zittende algemeen bestuur van het waterschap.

Een hertelling wordt uitgevoerd door het gemeentelijk stembureau. Ook wanneer het centraal stembureau of het algemeen bestuur van het waterschap besluit dat een hertelling nodig is, wordt deze uitgevoerd door het gemeentelijk stembureau.