Uitgelicht

Op 1 februari was het 70 jaar geleden dat het zuidwesten van Nederland werd getroffen door De Ramp. Iedereen weet wat er toen gebeurde en hoe erg toen het leed was onder de bevolking. Hoewel onze zeewering stand hield, kreeg Rijnland er wel mee te maken.

Nederland is in het verleden vaker getroffen door epidemieën. Ook Rijnland kreeg daarmee te maken. Dat het kantoor gesloten werd, is nog nooit voorgekomen. Altijd probeerde Rijnland zo veel mogelijk door te werken. Ook wanneer de ziekte veel gevaarlijker was dan het huidige coronavirus.

Op 1 januari 1979 werden de polders binnen het hoogheemraadschap van Rijnland opgeheven als waterschap en samengevoegd tot zes nieuwe waterschappen en twee polderafdelingen van het hoogheemraadschap. Dit was de eerste stap in een proces van concentratie van waterschappen binnen Rijnland, dat 26 jaar later afgerond zou worden door de vorming van één zogenaamd all-in waterschap. Daarmee kwam het waterkwantiteitsbeheer in de boezem en in de polders in één hand. In 1979 was het nog niet zo ver. De concentratie van waterschappen was een gecompliceerd proces en verliep niet zonder weerstand.

In de nacht van zaterdag 30 op zondag 31 juli 1887 werden honderden inwoners van Gouda onaangenaam verrast doordat hun woningen onder water liepen. Volgens de Goudsche Courant gebeurde dat niet alleen op de Markt, de Tiendeweg en de Turfmarkt, maar ook in meer eenvoudige straten als de Vogelenzang en aangrenzende buurten. Al gauw werd duidelijk dat de oorzaak van de wateroverlast bij het boezemgemaal van Rijnland in de Fluwelensingel lag. Wat was er gebeurd?

Het thema van de Maand van de Geschiedenis 2018 is Opstand. Opstand is een breed begrip. Een van de eerste gedachten die bij dit thema opkomen is de opstand tegen koning Filips II van Spanje, ook bekend als de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Hier raakte heel Nederland bij betrokken.

In het midden van de 19de eeuw werden twee waterstaatswerken van nationaal belang uitgevoerd met grote gevolgen voor Rijnland: droogmaking van het Haarlemmermeer (1840-1852) en aanleg van het Noordzeekanaal (1865-1876). Door de droogmaking van het Haarlemmermeer werd Rijnlands boezem veel kleiner en moest voor het eerst in de geschiedenis bemaling worden ingezet om die boezem van overtollig water te ontlasten. Ook de aanleg van het Noordzeekanaal had grote consequenties voor de afwatering van Rijnland.